01คุณต้องทำอะไรบ้าง
สั้นที่สุดคือ เล่าสิ่งที่ทำอยู่แล้วในแต่ละวัน ด้วยเครื่องมือที่มีอยู่แล้วในมือ ไม่มีแอปใหม่ให้โหลด ไม่มีฟอร์มสี่สิบช่อง
ส่งด้วยของที่ถนัด
ถ่ายรูปลานตากตอนบ่าย อัดเสียงเล่าว่าวันนี้หมักกี่ชั่วโมง ถ่ายคลิปสั้นตอนกลับกอง หรือพิมพ์ประโยคเดียวก็ได้ ส่งผ่านแอปแชตที่คุณใช้อยู่ทุกวัน
ระบบเป็นฝ่ายจัดให้
สิ่งที่คุณส่งมาถูกแปลงเป็นข้อมูลที่ใช้ต่อได้ ถ้าระบบไม่แน่ใจ มันถามกลับสั้น ๆ ทีละคำถาม ไม่เดาเงียบ ๆ และเก็บคำพูดจริงของคุณไว้ก่อนเสมอ
ไม่มีตารางบังคับ
ส่งเมื่อมีอะไรจะเล่า ฤดูไหนยุ่งก็เว้นไว้ได้ ที่จุดรวบรวมของสหกรณ์ เครื่องวัดส่งค่าเข้ามาเองอยู่แล้ว โดยคุณไม่ต้องทำอะไรเพิ่ม
คนปลูกกาแฟไม่ควรต้องกลายเป็นคนกรอกข้อมูล เพื่อให้ความรู้ของตัวเองอยู่ในระบบ
02แล้วคุณได้อะไรกลับ
เทียบกับแปลงที่คล้ายกับของคุณ
แปลงที่ความสูงใกล้กัน ดินคล้ายกัน สายพันธุ์เดียวกัน เขาหมักกี่ชั่วโมง ตากกี่วัน แล้วคะแนนออกมาเท่าไร วันนี้ต้องรู้จักกันเป็นการส่วนตัวถึงจะถามได้ ต่อไปเปิดดูได้ นี่คือสิ่งที่เกษตรกรรายย่อยหาไม่ได้เลยในวันนี้
ประวัติของแปลงคุณ ที่มีหลักฐานรองรับ
สิ่งที่คุณทำในแต่ละฤดูถูกบันทึกไว้พร้อมที่มา เวลาคุยราคากับผู้ซื้อ คุณมีของให้ดู ไม่ใช่มีแต่คำพูด และคุณภาพที่ดีขึ้นข้ามฤดูก็แสดงให้เห็นได้
คนปลายทางตามกลับมาถึงคุณได้
ถ้าคุณอนุญาต คนที่ซื้อกาแฟถุงนั้นตามกลับมาถึงแปลงและถึงชื่อคุณได้จริง ไม่ใช่แค่ชื่อจังหวัดบนถุง
และยิ่งมีคนเข้ามาร่วมมากขึ้น ของที่คุณมีก็ยิ่งมีค่ามากขึ้น เพราะการเทียบทุกครั้งจะแม่นขึ้นตามจำนวนแปลงในคลัง
03คำถามที่ควรถามก่อนตัดสินใจ
ต้องจ่ายเท่าไร
เกษตรกรไม่มีค่าใช้จ่าย รายได้ของโครงการมาจากฝ่ายอื่นในสายโซ่ที่เอาความรู้ชุดนี้ไปใช้ทำงาน ไม่ได้มาจากคนปลูก
ข้อมูลแปลงผมเป็นของใคร
เป็นของคุณ คุณเลือกได้ว่าจะให้ใครเห็น ให้สิทธิ์ผู้ซื้อที่คุณเลือกเองได้ และถอนคืนจากคนที่คุณไม่เลือกได้ ไม่มีใครเปิดข้อมูลของคุณให้คนอื่นโดยที่คุณไม่ได้อนุญาต
ปีที่กาแฟไม่ดี จะอยู่ในนั้นด้วยไหม
สิ่งที่คุณส่งเข้ามา คุณเป็นคนกำหนดว่าใครเห็นได้ กติกาข้อนี้เขียนไว้ตั้งแต่ต้น ไม่ใช่มาเพิ่มทีหลัง
ไม่ถนัดพิมพ์ ทำได้ไหม
ได้ ถ่ายรูปหรืออัดเสียงด้วยภาษาที่คุณพูดทุกวัน รวมทั้งภาษาถิ่น ระบบเป็นฝ่ายแปลง ไม่ใช่คุณ
ทิ้งอีเมลไว้แล้วเจออะไรต่อ
เราติดต่อกลับ แล้วชวนคุณเข้าร่วมทดลองระบบเป็นกลุ่มแรก ๆ ระหว่างนั้นเราอยากฟังด้วยว่าเราเข้าใจอะไรผิดเกี่ยวกับวิธีที่กาแฟทำงานจริงในพื้นที่ของคุณ
04ทำไมต้องเป็นของสาธารณะ
คลังนี้เป็น public goods หรือของสาธารณะ แบบเดียวกับถนนหรือระบบชลประทาน คือสิ่งที่ทุกคนใช้ได้และไม่มีใครเป็นเจ้าของคนเดียว
โครงสร้างของคลังเผยแพร่ทั้งหมด ใครจะเอาไปทำระบบของตัวเองหรือเถียงกับมันก็ได้ ข้อมูลของคุณยังเป็นของคุณ พกไปได้ ถอนได้ และทุกข้อเท็จจริงในคลังพกที่มาติดตัวเสมอ ว่าใครเป็นคนบอก และมีหลักฐานอะไรหนุนอยู่
Neo Gens ลงทุนและดูแลงานนี้ แต่ไม่ได้เป็นเจ้าของความรู้ที่อยู่ในนั้น เพราะคลังที่บริษัทเดียวเป็นเจ้าของ ก็เป็นแค่ฐานข้อมูลที่การตลาดดีขึ้น และไม่ควรมีใครเอาข้อมูลของตัวเองไปไว้
อยากอ่านเบื้องหลังทั้งหมด ว่าทำไมวงการกาแฟต้องมีคลังความรู้ร่วม และแต่ละฝ่ายในสายโซ่ได้อะไรกลับไป — อ่านฉบับเต็ม